- URODZONY: 29 lutego 1892 r. w Chrzanie (pow. Jarocin). Syn Antoniego i Elżbiety (z d. Męczyńskiej).
- ZMARŁY: 18 grudnia 1988 r. w Szczecinie.
- RODZINA: Syn Edmund.
- POCHÓWEK: Pochowany na Cmentarzu Komunalnym w Szczecinie Dąbiu (kw. B3 rz. 4 gr. 6) w grobie rodzinnym (m.in. z żoną i synem).
- ODZNACZENIA: Wielkopolski Krzyż Powstańczy (1968), Krzyż Walecznych (1939), Medal Gryfa Pomorskiego (1962), Srebrny Medal „Polska Swemu Obrońcy” za udział w Powstaniu Wielkopolskim, Srebrny Krzyż Zasługi, Złoty Krzyż Zasługi (1939)
Powstanie Wielkopolskie
W Powstaniu Wielkopolskim walczył pod Zdziechowem, Kcynią, Janowcem i Ślesinem, pod dowództwem kapitana Jezierskiego – 1. Kompania Gnieźnieńska.
II Rzeczypospolita Polska
W latach 1918-1939 służył w Straży Granicznej (sierżant) w Okręgowym Inspektoracie w Bydgoszczy – Komisariat Kaczory (pow. Chodzież). W 1939 r. otrzymał Złoty Krzyż Zasługi, przyznany przez Prezydenta RP Ignacego Mościckiego, za wykrycie i ujęcie niebezpiecznej siatki dywersyjno-szpiegowskiej działającej na terenie pow. Chodzież-Kaczory-Nakło. Siatką dowodził Karol Kriegier – Niemiec, służący w polskim wojsku w stopniu plutonowego. W efekcie ujęcia, wyrokiem Sądu Wojskowego w Toruniu, szpieg został skazany na karę śmierci.
II wojna światowa
We wrześniu 1939 r. brał udział w walkach pod Chodzieżą, Notecią, Inowrocławiem, Kruszwicą, Kutnem, Mławą, Bzurą i Puszczą Kampinoską. Służył w oddziale specjalnym – zwiadowczym pod dowództwem kpt. Wacława Niezgódki (13. Dywizja Piechoty). Po rozbiciu oddziału, w Warszawie – na Cytadeli i na Pradze (22-27 września 1939 r.). Za te walki został odznaczony Krzyżem Walecznych, ale odznaczenie nie zostało mu wręczone, gdyż trafił do niewoli niemieckiej (27 września 1939 r.).
Niewola niemiecka
Z obozu jenieckiego w Sieradzu został zwolniony w listopadzie 1939 r., ale już 22 grudnia 1939 r. trafił do obozu pracy w Gnieźnie, w którym przebywał do marca 1940 r. Następnie skierowany został na przymusowe roboty na gospodarstwo rolne Małachowo.
Na skutek donosów został ponownie aresztowany przez Gestapo m.in. za pomoc i ukrywanie kolegi – uczestnika obrony Warszawy. Był przesłuchiwany i więziony w Inowrocławiu, ale z braku możliwości udowodnienia winy, Sąd Wojskowy w Pile wydał wyrok o zwolnieniu z więzienia. Z więzienia wyszedł w lipcu 1942 r.
Konspiracja
W latach 1943-1945 działał w ruchu oporu w kraju. Urząd Pracy w Gnieźnie, po ustaleniu znajomości języka niemieckiego skierował go do pracy na poczcie w Witkowie (pow. Gniezno). Tam, na polecenie dowódców podziemia – „Stacha” i „Maksa” działających w lasach koło Powidza, pomagał dostarczać do więzienia w Witkowie paczki żywnościowe, wysyłał pieniądze i listy dla Polaków w obozach i więzieniach, wstrzymywał nakazy administracyjno-egzekucyjne dotyczące Polaków, wstrzymywał listy zawierające donosy do Gestapo o działalności politycznej Polaków.
Listów takich i podobnych zniszczyłem około 120, natomiast około 15 sztuk po wyzwoleniu, jako dowody przekazałem do Urzędu Bezpieczeństwa w Witkowie, na okoliczność którą otrzymałem pokwitowanie i pochwałę.
W trakcie wojny w jego mieszkaniu był zakonspirowany punkt zbiorczy, gdzie średnio dwa razy w tygodniu wysłuchiwano komunikatów i audycji z przechowywanego radia. Wśród łączników, którzy korzystali z punktu zebrań w domu Józefa Smułczyńskiego byli m.in. dr Samulski (gabinet lekarski – skrytka kontaktowa), Wojciechowski (warsztat zegarmistrzowski), Blaszyński (warsztat szklarski), Nowaczyk (urzędnik w niemieckim starostwie) i wielu innych.
Po II wojnie światowej
Przed emeryturą pracował, jako magazynier Kijewskich Zakładów Przemysłu Maszynowego Leśnictwa (1950-1957). Posiadał wykształcenie podstawowe – ukończył Zasadniczą Szkołę Rolniczą.
ŹRÓDŁA:
- Ankieta osobowa członków środowiska weteranów PW przy Zarządzie Okręgu Szczecin ZBoWiD, Archiwum Państwowe w Szczecinie
- Bernard Maćkowiak, Ku pamięci Powstańców Wielkopolskich w Ziemi Szczecińskiej, Szczecin 1998.
- Powstańcy Wielkopolscy – uczestnicy
- Powstańcy Wielkopolscy – odznaczeni
